|
|
نوید روز ،تربیون ازاد روشنفکران، در زمینه های آشتی ملی ،تفاهم
|
اميرامان الله خان دخپلو ويناؤ په هنداره کښېليک:: وکيل امير محمدبهسودوالد ١٩١٨ ميلادى کال ددسمبر په لومړۍ نيټه حبيب الله خان دمعمول سره سم ژمن پايتخت جلال اباد خواته وخوځيد او په ساعت تيريو، ميلو او تفريح ګانو مصروف شو. دټولو نه لومړے دلغمان ولايت کله ګوش نومې ځائې ته په ښکار پسې لاړو او امان الله خان په کابل کښې دوالى په توګه پاتې شو . امير حبيب الله خان د ١٩١٩ ميلادى کال دفرورۍ په شلمه نيټه١٨ جمادى الاول دزيارت په شپه ددريو بجو په شاوخوا کښې په خپله ښکارى کيږدۍ کښې دلغمان دکله ګوش درې په ښکار ځائې کښې په تمانچه وويشتل شو. دځينو منابعو په اساس دامير دبسترې شاوخوا ته شپږ ساتونکى اوده وو همدارنګه يو شمير نور ئې دښکارى کيږدۍ په شاخواکښې ځائې په ځائـې شوى وو چې چاپيره له اوبوډک خندق ؤ اوپه دواړو غاړو خاصې ګزمې ولاړې وې کيږدۍ ته څوک ننوتل اونه ترې څوک راووتل . دا چې امير چاوويشتو ددقيقو څيړنو او تحقيقاتو سره سم بيا هم نامعلومه پاتې شو ولې ډيرو دامير دلرې کولو سره علاقه درلوده هم دجګړې ګوند چې رهبرى ئې نصرالله خان په غاړه درلوده او هم دمحمود طرزى تر مشرۍ لاندې ملى قوتونه چې دافغان ځوانانو ګوند په نوم ياديده چې ريفورم دراوستلو اؤ دخپلواکۍ دلاس ته راوړلو دپاره ئې کوشش کولو چې امان الله خان هم په دې ګوند پورې تړلے ؤ . همدارنګه په افغانستان کښې دالمان نمائنده ګانو چې حبيب الله خان ورسره موافقه ونه کړه ددۀ دلرې کولو سره علاقه درلوده . اګر چې د ١٩١٧ ميلادى کال راپه ديخوا دامان الله خان په برخه کښې ځنې اطلاع ګانې موجودې وې چې ددۀ دمحبوبيت نه ئې حکايت کاوه او ځينې درباريانو هم داسې ګمان درلوده چې بالاخره به امان الله خان دتخت خاوند شى په هماغه وخت کښې بيا ځينې برطانوى ليدونکى دحبيب الله خان په ضد کښې دملکه سرورسلطان دامان الله خان مور لاس بولى هغه دا چې کوم وخت ملکه او ددې زوئ امان الله خان دشاهانه پاملرنې او توجه څخه بې برخې شول امان الله خان دخپل ځان دمحبوبيت دپاره په مبارزه پيل وکړو په همدې توګه کوم وخت چې شاهى خاندان جلال اباد ته تلل امان الله خان ئې په کابل کښې دوالى د سلطنت وکيل په توګه پريښود ترڅو په دې توګه هغه ته جزا ورکړى دځينو نورو په وينا دحبيب الله خان په ضد توطيه کښې دجګړې ګوند لاس ښائى چې دغه ګوند غوښتل چې نصرالله خان نائب سلطنه پاچا کړى . په هر حال امير شهيد شو داچې چا ووژلو په ښکاره معلومه نه شوه دامير دشهادت په دويمه ورځ دامير ورور نصرالله خان په ډيره بيړه په جلال اباد کښې خپل ځان اميراعلان کړو او دامير حبيب الله خان دزياتو زامنو رائې اوطرف دارى ئې هم دخپل ځان په ګټه لاس ته راوړه . دامير حبيب الله خان دوژلو دريمه ورځ چې د ٢٣ فرورۍ سره ئې سمون درلود دحبيب الله خان دمرګ خبره دشجاع الدوله ((فراش باشى )) په واسطه کابل ته راورسيد ويل کيده چې دامير قاتل همدغه سړے ؤ چې دعين الدوله همکار اود دربار پټ غړے ګڼل کيدو . پاچا نصرالله خان فرمان امان الله خان عين الدوله ته وړاندې کړو فرمان ديوې لوئې غونډې په ترڅ کښې چې دافسرانو او درباريانو څخه دامان الله خان په مشرۍ کښې جوړه شوې وه ولوستل شو په فرمان کښې وئيل شوى وو امير حبيب الله خان ديو ناشناس سړى په واسطه ووژل شو اوپه عوض کښې ئې سردار نصرالله خان پاچا وټاکل شو بايد چې امان الله دکابل تابعيت نامه واخلى او جلال اباد ته ئې راوليږى دغونډې زيات غړى لکه سردار عبدالقدوس خان، اعتماد الدوله، محمد نعيم خان ، نائب سالار بدخشانى ، ميرزا محمودخان، امين نظام محمد سرور خان مشهور په بابائى کرام ،سردار عبدالوهاب ، امين المکاتب سردار محمدعلى خان دتعميراتو سرکرده او نور په دې عقيده وو چې هرڅه دنوى پاچا په فرمان کښې ويل شوى دى عملى دې شى ترڅو دوينو تويولو څخه مخ نيوے شوى . دغونډې ځينې نوى غړى لکه محمود طرزى اونور افسران غلى وو څنګه چې امان الله پوهيده چې اردو ددۀ دپلار حبيب الله خان وفاداره ده همدارنګه زرديخوا اصلاح طلب او مترقى ملى قوتونه به هم له دۀ څخه طرفدارى کوى په غونډه کښې راولاړ شوداسې ئې وويل امير دهغه چاپه تحريک او لاس شهيد شويدے چې سلطنت غواړى زۀ هيڅ کله ددغسې خونخوارو تابعيت نۀ کوم اوقسم دے ترهغه پورې به ارام نه کوم ترڅو چې دخپل پلار انتقام وانخلم نو هرڅوک چې زما سره موافق وى زما په ښى لاس کښې دې ودريږى لومړے سړے چې ددۀ په څنګ کښې ودريده دکابل لومړے ليوا قوماندان نائب سالار صالح محمدخان ؤ چې خپله وفادارى او تابعيت ئې وښوده اوپه عين وخت کښې ځينو نورو موقع شناسو درباريانو هم خپل تابعيت ظاهر کړو. جنرال عبدالوکيل هم چې په غونډه کښې حاضرؤ دموقع څخه په استفادې سره دمرکز ټول فوځونه ئې په ډيره بيړه عام سلام ځائې ته مخامخ تيار کړل امان الله خان دهغوى عسکرى پاچاهۍ سلام ومانه او دتوپ ٢١ډزې وشوې وروسته بياامان الله خان داسې وويل . سرتيرى دهيواد خپلواکۍ ساتونکى دى پس بايد ددوى اسوده حالى او ارامى د دولت په نظر کښې وى حال دا چې پخوا داسې نه وو اما په راتلونکى کښې به وجود ولرى امان الله خان دهمدې ورځې په سبا چې د ٢٤ فرورۍ سره ئې سمون درلود په هغه غونډه کښې ګډون وکړو چې دمواد ځائې دعيده ګاه په جومات کښې شوې وه په همدې وخت کښې ئې خپله مشهوره تاريخى بيانيه واوروله چې په هغې کښې دافغانستان بهرنى خپلواکى او فردى ازادى مساوات، برابرى اوبرادرى ، دعدالت تامينول او دنوى دولت صداقت شامل وو چې دخلقو په هلو ځلو ښاديو او نارو سره بدرګه شو او خلقو په تودو احساساتو سره شعار ورکړو چې . يا مرګ يااستقلال چې دهمدغه مترقى بيانيې په واسطه په لسوورځوکښې دافغانستان نوے دولت په ټولو ولايتونو کښې په رسميت وپيژندل شو . په دې توګه د ١٩١٩ م کال دفرورۍ په ٢٨ نيټه دافغانستان کامل استقلال دکابل په دربار کښې د امان الله خان له خوا اعلان شو او سردار نصرالله خان له جلال اباد څخه په پنجشنبې ٢٥ جمادى الاول خپله بيعت نامه ورته راواستوله دغسې هم سردار عنايت الله او حيات الله په جمعه٢٦ جمادى الاول دبيعت مکتوب ورته راوليږل د ١٩١٩ م کال دمارچ دمياشتې په يولسمه نيټه امان الله خان دهندواليش اچلمسفورته دافغان او انګليسى دنوى تړون پيشنهاد دافغانستان کامل استقلال او متساوى حقوقو په اساس باندې وکړو. لومړے دربارى غونډه چې په قانونى توګه د ١٩١٩ کال داپريل دمياشتې په ١٢ نيټه د امان الله خان په مشرۍ تشکيل شوه دحبيب الله خان په مهمو کسانو غوروشو دغور وروسته دامان الله خان ورونه هريو عنايت الله خان ، حيات الله اوعبدالحميد خان دقسم خوړلو او تابعيت وروسته خلاص شول نصرالله خان دامان الله خان لخوا په ابدى بند محکوم شو چې بيا وروسته په ١٩٢١ م کال کښې په خپله مړ شو همدارنګه امان الله خان نور کسان لکه نادرخان، شاه ولى خان اوشل تنه نور په غونډه کښې بې ګناه اعلان کړل او خلاص شول. په همدې غونډه کښې امان الله خان دبهرنى سياست په برخه کښې داسې وويل . زۀ په خپل ځان او خپل هيوادکښې ازادى،خوداراديت او په خپله دخپلو کورنيو اوباندنيو چارو اداره کولو ته رابولم په دې ترتيب به زما هيواد دنړۍ دنورو دولتونو په څير يو خپلواک دولت وى . وروسته بيا امان الله خان دلارډچلمسفورد نمائنده ته چې ددۀ ترڅنګ په مجلس کښې ناست ؤ مخ وګرځولو اوورو ئې ورڅخه وپوښتل او، سفيره پوئى شوې اوکه نا، تاته ماڅه وويل ؟ نوموړى ځواب ورکړو چې هوزۀ پوئى شوم په دې توګه دغه تاريخى غونډه پائې ته ورسيده . ب. دامان الله خان ځينې مهمې بيانيې دتخت کښيناستو وروسته بسم الله الرحمان الرحيم . لوړ همت ملته ! غيرتمنو سرتيرو ! دغه دکائناتو دخالق عاجز مخلوق ستاسو امير امان الله خان تاسوته زيرے درکوى چې دلوئى خدائې نه ډير خوښ يم بيا هم دلوئى خدائې نه شکر باسم چې زمونږ دالوئى ملت پاکه او محبوبه خاوره په ډيره ښه اوپه زړۀ پورې توګه له دغسې وحشت او اړو دوړو څخه چې سنجول شوے ؤ چې زمونږ نزدې اولرې دښمنان خوښ او دوستان مو خفه اونارامه کړى په سوله او امن کښې پاتې شو چې البته دغه کار دخدائې په کومک سره ميسر شو . تاسو خوبه داعلاميو،فرمانونو او ياداشتونو په واسطه خبر شوى ياست چې څه پيښې منځ ته راغلې د ١٩١٩ کال دفرورۍ په ٢٧ نيټه دسه شنبې په ورځ ټول هغه افسران اوسرتيرى چې خدائې بخښلى اعلحضرت شهيدزماپلارسره يوځائې وو په جلال اباد کښې درسم ګذشت په ځائې کښې راټول شول اوپه ډيره خوښۍ نارو اودتوپ په ډزو ئې زما سره خپله وفادارى وښودله وروسته دوى زما دغاصب تره چې خپله ئې بې له دنيوى او مذهبى حقوقو څخه ځان امير اعلان کړے ؤ . همدارنګه دټولو هغو اشخاصو محاکمه او مجازات وغوښتل شول چې دخدائې بخښلى دشاهى دخوب دکوټې دمحافظ اوساتونکى دوژلو په وخت کښې موجود وو دا چې کاذب مدعى نه شى کولے چې غير قانونى ادعا په کرسۍ کښينوى نوزما تره هيڅ حق نه درلود چې خپله ځان داوطلبانه خلع او معزول کړى او ماپه رسميت وپيژنى ده نصر الله خان همدغسې زما وروڼو عنايت الله او حيات الله خان او نورودشاهى کورنۍ تعهد وعده او پيمان ماته ورسيد چې دهغو نسخې ستاسو دقناعت او خبرتيا دپاره دروليږل شوې . دافغانستان غيرتمنده ملته ! راشئ په ډيره عاجزۍ اوزرګونو شکرونو اوزاريو اوپه پاکو زړونو او دسترګو په ډکو اوښکو دزمکې اواسمانونو دخالق په دربار کښې عرض کړو چې خدائې پاک زمونږنيک حکومت له ربړونو وحشت او اړو دړو څخه خلاص کړى او زمونږ اسلامى حکومت ته ئې نور قدرت، توانائى او ازادى وروبخښله تاسو ديوې دقيقې دپاره هم دافکر مه کوى چې ستاسو پاچا په دې سبب شکر باسى چې دتاج او تخت خاوند شويدے بلکې په دې سبب دخدائې څخه خوښ يم چې ستاسو ګران ملت ته ئې سوله وړاندې کړه او زمونږ مسلمان ستر ملت افغانستان ئې په دې حساس وخت کښې له دغسې بدبختيو اودردناکو ستونزو څخه چې ډيرې ناوړې نتيجې ئې درلودې خلاص کړو او يونوے ژوند ئې وروبخښه آشیل بخارایی محمد عالم افتخار و اشعارش
آسمان بود و زمان در نجوا : (... اوج زیبایی گل و شبنم نیست ، صدف و گوهر و اختر هیچ است همه ترکیب جهان خرم نیست گر فتد یکسره در ژرف فنا بحر و بر ذره ای هم ماتم نیست سوزد آنـدم جگر هستی ؛ غـم کاندرو رقص گل آدم نیست !) *** قلب پُر درد زمین ناله کشید ؛ بانگ بر زد که : ( سخن اینهم نیست ذروهء هستی بود آدم و لیک ؛ آنکه آدم بکشد ؛ آدم نیست !!! )
کابل ـ 24 حمل 1360
**************
عالم افتخار در سال 1330 هـ ش در دهکدهء تکزار مرکز ولسوالی سانچارک که آنوقت مربوط ولایت بلخ ـ و سپس جوزجان ـ بود ؛ دیده به جهان گشود . او که فرزند یک دهقان و باغدار بی بضاعت بود ؛ سالیان کودکی را به دشواری طاقت فرسا گذراند و به همان دشواری 9 سال مکتب خواند . استعداد او از صنف هفتم در شعر و نویسندگی چنان بالید که مطبوعات آنوقت مشتاقانه آثارش را چاپ میکردند ؛ علاوه بر شاعری به گزارشگری می پرداخت و در مورد یک همصنفی اش که مظلومانه توسط برادر خود بالای دعوی میراث کشته شد ؛ راپور تاژ درد آور و تکاندهنده ی داستانی نوشت که مطبوعات کابل هم انتشارش دادند . بر علاوه برجسته ترین سخنران و انانسر مراسم جشن و دگر اجتماعات بود . با فراغت از مکتب تبارزات عصیانگرانه پیدا کرد ؛ فساد در محکمهء ولسوالی را در جریدهء « پیام وجدان » کابل فاش ساخت که منجر به مجازات قاضی متهم شد . در اجتماع عام مردم که جهت استقبال از والی جدید گرد آمده بودند به افشای مستدل 12 فقره ظلم ها و بیعدالتی ها دستگاه ولسوالی مبادرت ورزید که پیگرد های معین دولتی علیه مسؤلان را بدنبال داشت . او مانند مرغ پر بسته در اِزای محرومیت از ادامهء تعلیم و تحصیل به خود سازی و خود آموزی ادامه داد و شامهء تیز سیاسی اش خیلی زود او را به فرد ناراض از کل نظام دولتی در کشورمبدل نمود . از میان سازمانهای سیاسی ایکه آنوقت وجود داشت ؛ حزب دموکراتیک خلق ـ جناح پرچم ـ را اختیاری برگزید و با فراز و نشیب و با حرارت و کم حرارت تا زمستان سال 1357 در صفوف آن رسماً عضویت داشت ولی در اختلافات مصیبت بار که میان رهبران حزب و دولت نوپای پس از 7 ثور به وجود آمده منجر به بحرانات وخیم درون حزبی و وضع پر فاجعه در کشور شد ؛ دچار یأس و سرخورده گی سیاسی گردید . اما پس از سرنگونی استبداد خونین حفیظ الله امین او را به کار در نشریه مرکزی حزب حاکم وقت « حقیقت انقلاب ثور » فراخوانده و مامور نمودند . سال ها کارمند عادی چون خبر نگار و مدیر شعبه نامه ها بود ؛ مخصوصاً در شعبهء « نامه های مردم » طوری متبارز گردید که ناگزیر به معاونیت دوم روزنامه ارتقا اش دادند . در سال1367 به علت توظیف مدیر مسؤول و معاون اول روزنامه به سمت های دیگر؛ او عملاً مدیر مسئول روزنامه شد و پروسیژر رسمی تقررش هم در جریان بود . ولی در همین هنگام ازدواجی در میان وابسته گان دو عضو ارشد بیوروی سیاسی حزب رخ داد و داماد ؛ مختصرخط و قلمی داشت . بدینجهت مقام مدیر مسئول به ارجمندی ضرورت شد و بیروی سیاسی کمیتهء مرکزی حزب دموکراتیک خلق افغانستان در عوضِ آنچه قرار بود ؛ فیصلهء عزل عالم افتخار را به اتهام « مریض بودن » صادر و ابلاغ کرد و این مریض را سه چهار ماه بعد ؛ پس از دستگیری مسلحانهء اعدامی وار؛ به عسکری سوق دادند تا شفا یاب شود !!!؛ آنهم در حالیکه قانوناً به دلیل بیکسی و تکفل از عسکری معاف بود ! گویی این شعر را 14 سال پیشتر از آن ؛ بدین مناسبت سروده بود : ************** زهر می خورد و می نمود ناله زنده گــانی بـرای مُــردن بود ؟! دردِ من نیست این که بی شهدم باری هم زهـر بهر خوردن بود هرچه شب های غم سحر کردم روزم افسوس ؛ از نمُـردن بود گر شبم بود رنــج تنهایـی روزم این رنج در فــزودن بود شب همی رفت و شب همی آمد چشم خورشید در غُـنـودن بود چونکه در سینه های پُر ظلمت نی در؛ و نی شگاف و روزن بود در ظلمات کی تواند زیست؟ آنکه هستیش روز روشن بود بهر یاری به هرکه رو کردم دشـمـن جــــاویـدانی مــن بود دیو بود اندرون هـر پیکـــر اشتباهـــم همیشـه بر تــن بود آد مــم ؛ آد مـی نـمـی یـابــم ورنه کئ قصد من به مُردن بود شبرغان ـ اول حوت 1354 ************** افتخارسال بعد که حیات خود را در چوکات عسکری ـ از پُشت ـ به خطر میدید و نیز سن چهل ساله گی را تکمیل کرده بود ؛ ترک خدمت کرد و برای انفاق خانوادهء خود نزد رادیوسازان و تلویزیون سازان به آموزش تخنیک جدید و جالب روز پرداخت تا پیشهء دیگر برای کسب روزی اختیارکند . تمام استعدادش روی این امرمتمرکز شد و خیلی زود ترمیمکار مؤفقی مخصوصاً در بخش تلویزیون رنگی گردید . سلطه طالبان این ممر روزی را نیز از وئ گرفت . همه این سالها برای عالم افتخار به این معنی بود که نویسنده گی و دانش و ژورنالیزم و خلاقیت هنری و تحقیق و تتبع در افغانستان چیز های بیهوده اند و فقط به درد خود کشی شخصی و فامیلی میخورند . ولی آی سی ها ، ترانزیستور ها ؛ پیکچر تیوب ها و مکانیزم های تبدلات تصویر و آواز به امواج الکترومقناطیسی و بر عکس به تصویر و آواز روشن و شفاف در هزاران کیلو متر آنسوتر؛ هم چیز هایی به این دماغ اندیشنده و متخیل و متجسس القا میکردند . عالم افتخار می دید که نظام و مکانیزمی که یک شعر عالی را پدید می آورد ، یک کتاب رهنما و رهبر را هستی می بخشد و یک طبابت حاذقانه حیات بخش را سامان میدهد ؛ با یک تلویزیون رنگی شباهت هایی بسیار دارد . همانگونه که فقط قطع یک فیوز یا از کار افتادن یک ترانزیستوردستگاه و مکانیزمی به عظمت یک تلویزیون عالی رنگی را به شئ مُرده و مفلوک تبدیل میکند ؛ احتمالاً جوامع بشری هم از فقدان سلامت پرزه ها و اجزایی برهم و درهم میباشند و بایست بتوان به ترمیم آن نیز پرداخت ! لذا فقط معضله ؛ شناخت و پیدا کردن و مرمت کردن آن نقیصه خواهد بود . بدینگونه او یکسره از شعر و ادبیات و تحقیق و تفحص ؛ و سعی برای اکمال معرفت و شناخت جامعه و جهان دست نکشید ، دیوِ یأس و نومیدی را در خود خفه کرد و سالهای این چنین بد و دشوار را مانند زندانیان بزرگ سیاسی با مطالعه و تحقیق و تفحص و استنتاج توأم ساخت . لذا آنانکه پس از اینهمه سالهای خاموشی و فراموشی ؛ با عالم افتخار در نشریهء « طلوع افغانستان » در سال اول حکومت مؤقت ؛ مواجه شدند ؛ خود را با یک افتخار نیرومندتر و پخته تر و از لحاظ قلم و منطق سیاسی ـ اجتماعی و جهانی غیر قابل مقایسه با گذشته یافتند . نشریهء « طلوع افغانستان » چیزی متعلق به یکی از ارباب اقتدارنو به دوران رسیده بود ؛ ولی عالم افتخار توسط همین نشریه گریبان بوش و بلر وکوفی عنان و کرزی و بابای ملت وغیره را گرفت و از آنان حساب خواست ؛ راه هایی پیش پای شان گذاشت و دورنمای خودسری ها و تاخت های بی شناخت و بی محاسبهء شان را تصویر کرد . زمان همانها را به ثبوت رسانید که عالم افتخار فریاد زده بود ؛ ولی افتخاردر بدل این فریاد هایش مطرود و منزوی گردید که تا کنون هم وضع به همان منوال است . او دیگر نخواست و نه توانست تلویزیون سازی کند ؛ فقط خود را وقف تحقیق و تتبع کرد تا اگر بتواند دستگاه مُرده و از کار افتادهء جامعهء افغانی و فراتر از آن را ؛ عیب یابی و آسیب شناسی نماید و در صورت امکان و اجازت عمر و لوازم دیگر حد اقل یکی از راه های ترمیم و باز سازی آنرا بر ملا و آفتابی گرداند . اینکه در حال حاضر عالم افتخار به کجا رسیده و چه میکند ؛ معلوم نیست جز اینکه اخیراً تعدادی از سایت های افغانی در انترنیت چیز هایی از آدرس او انتشار میدهند . اما در زمینه شعر، ما چیزی نو از افتخار سراغ نداریم ولی غالباً آنچه او در گذشته سروده ؛ امروزی تر از امروز است ؛ مثلاً توجه فرمائید : ************** بودم به خواب و خورسند می کا شتم گلی چـنـد تیغــم به خاک انــدر می شد فرو ؛ فرو تـر سنگ همچوموم بود گرم آهن خمـیـرهء نـرم ... ناگه فــتـاد از کـــار تیغ و جهان شدم تار مژگان چو پس کشیدم قلبی به حفره دیـدم بی حلقه یک نگین بود چو اختر ؛ آتـشیـن بود د ست از هـدف گرفــتم آن را به کـف گرفـتم با فـکـر پُر تلاطــــم بــُردم مـیان مـــردم هریک به عذر نالـیـد " کاین را به من سپارید " گفتم : دهـیـد نشانه کاین از شما ست یا نه ؟ بد بختی بیکـران بــود کاین بیرون از توان بود انسان گل است یا سنگ قلبش یکیست ، یک رنگ رفــتـم به بی قـــراری دفــنــش کــنـم کناری بر تپه ای رسیـــدم روحــی شگــرف دیــدم با خـشــم داد آواز : « قـلـب مـــرا بــده باز! » گفتم : بـده نشـانـه کاین قــلــب توست یانه ؟ قـلـبـی ز گودی بر کند به تـنـدی سویم افگـنــد گفت : « هردو ازمیانه نـیـم کن ؛ نگـر نشـانـه » بگشودم این و آن را دیـدم ؛ دو تا نـشان را : در قلب گرم : « کشور» در قـلـب سرد : « دالــر» هوشـم ربود این راز که مانده اند زاغـــــاز : عـشاق پاک میهـن دل ها به خاک میهـــن هوشم ربود این نور که ـ ضد مشتی مزدور کافـتـد به دام دشمن رقصد به کــام دشمن ـ هر مُـشت خاک میهـن با اخـتـر یست روشن با اختری که هستیست قـلـب وطنپرستی ست !!
کابل ـ 3 میزان 1360 ************** افتخار دارای شش فزرند و چهار نواسه است که فامیل های نسبتا منوری را میسازند . حکایت میکنند که در فاتحهء شهدای ( 7 جوزای 1376) جوزجان ؛ دیده شد و ازش پرسیدند که : چرا اینهمه گوشه گیراست و در صحنه نیست؟؟! جواب داد ؛ او هست ؛ ولی « صحنه » وجود ندارد ! و با اشاره به محل کُشتار تظاهر کنندگان افزود : آنجا ثابت نشد که صحنه برای ما موجود نیست !؟ میگویند ؛ در سالهای پسین که زیاد به ریاضیات و معادلات و علوم پایه و ساینس در مطالعات خود منهمک شده نه تنها مجال پرداختن به شعر را ندارد بلکه معتقد شده است که شعر و شاعری که تقریباً قسمت غالب فرهنگ فارسی را میسازد و به حیث عمده ترین طرز سخن مکتوب و ادبی ما در هر ساحه فکری و فرهنگی به کار گرفته شده است ؛ آنقدر ها به جامعه و تاریخ ما سودمند واقع نشده و چه بسا از دقیق شدن و سامانمند شدن و علمی شدن اندیشه و تفکر جلوگیری کرده است ؛ مخصوصاً درعرصه های سیاست ، جهانشناسی ی ریاضیاتی ، فنون ، اکتشافات و اختراعات!!!! لذا باید از افراط در شعر و بهادان بیجا به هر آنچه تحت این نام رواج دارد ؛ پرهیز کرد و چیزی را باید « شعر» دانست و بهاداد که به مفهوم علمی معاصر « هنر» باشد ! شاید هم روی همین دلیل است که عالم افتخارتا کنون به چاپ آثار شعری اش تمایل نشان نداده و مبادرت نکرده است !
سید شریف محمدی از شهر باستانی هرات «مجلس افغانستان خواستار دريافت غرامت از روسيه شد» گپ محمد صالح سلجوقی ومانند های وی گپ ولسی جرگه بوده نمی تواند خبر جالبی را خواندیم بدین شرح:
(نمايندگان افغان خواستار پرداخت غرامت روسيه به افغانستان شدند.
چند نکته در باره این خبر و خبر دهنده : اول این که واحد مرکزی خبر ایران که همیشه از دردشمنی چه قلمی و فکری و چه پشتیبانی از جنگ سالاران افغان به افغانستان نگاه می کند واین مساله واضح وروشن است حاجت به بیانی ندارد.دوم این که به واحد مرکزی خبر ایران باید گفت تا بداند که سلجوقی و چند تای دیگرازقماش «سلجوقی وکیل» که شب به پایان رسید واین دسته هنوز نمی دانند که زلیخا مرد بود یازن،نمایندگی از تمام وکلای محترم پارلمان کرده نمی توانند که واحد مرکزی خبر حرف سلجوقی را حرف همه پارلمان اعلام می کند. حال چندنکته با آقای محمد صالح سلجوقی. آقای محمد صالح خان!من مدافع روسیه نیستم،اما این را هم نمی خواهم که اگر این کشور حال در نظر دارد که در بازسازی افغانستان کمک کند،نظریات واهی افرادی مثل شما مانع آن شود. من می دانم مثل افراد بی سواد پارلمان نیستید،حرف های تان گهکاه تب وتابی می داشته باشد،ولی بی مزه گی های آن زمانی زیاد است که دولت را با دلایل بسیار پیش پا افتاده نقد می کنید.حرف تان در باره روسیه هم از همین سلسله است. یک بار دیگر یاداوری می کنم که از یادتان نرود که مرا مدافع تجاوز شوروی نخوانید و مخاطب شدن با شما را آن گونه تعبیر نکنید اگر کردید گناهی کرده اید،حرف من به طرف شماست.شما که به خاطر وطن این حرف را زده اید نه به خاطر خود تان وراستش هم یک مقدار به خاطر رای آوردن به دور بعدی پارلمان که در کمپاین انتخاباتی بعدی گپی برای گفتن داشته باشید.اما کسی که شما را به پارلمان بر می گزیند از شما توقع خدمت به خود را دارد،تا که نگفته اید به موکلین تان چه کرده اید از شما می پرسیم، شما را به خدا قسم، این حرف را از روی کدام احساسات زده اید در حالی که خوب می دانید روسیه ده میلیارد دالر قرضش را به افغانستان بخشید.ده میلیارد دالر. اگر هنوز خبر ندارید وای به حال تان و وای به حال کسانی که شما را برگزیده اند به پارلمان.این بخشایش نه از سر زور بود و نه از سر لج بازیهای افرادی مثل شما.این کشور خواست که افانستان را کمک کند. آقای صالح خان!بیو گرافی تان را نمی دانم وحقیقت هم این است که از شناخت گذشته تان عاجزم.اما این را به عرض می رسانم که اگر مجاهد و یا طالب بودید،پس از شما جز همین گونه یک نظر توقعی دیگر نمی رود واگر آدم هستید،شما را به خدا قسم می دهم ، نمی دانید که وطن راکی ویران کرده است؟آیا شما هر روز که در پارلمان می آیید،به دست بوسی آنان مشرف نمی شوید؟قسمم یخورید و بگویید که نه!!!. سیاف را می گوییم.آیا بدین نام و نشان کسی را می شناسید؟که در زیر هر تار ریشش خون هزاران هزار انسان وطن من وتو جوانه زده است.شما بگویید که درکجای وطن که لانه حزب سیاف بود و در ان جا گلی کاشته شده باشد؟وخونی ریخته نشده باشد؟وشما بگویید که در کجای وطن که لانه حزب سیاف بوده و در آن جا پل و پلچک و شفاخانه و مکتب باقی مانده باشد؟شما که عضو حزب سیاف نیستید از چه می ترسید که نمی گویید ، ببرید این جنایتکار را وببندید به طویله(!). برهان الدین ربانی را می گویم.کسی را که هنوز صدای ضجه وناله افشاری ها به گوش من وتو می رسد و فریاد می کشند که: ای شما به جای ما پیروز،هر چه می بندید،هر چه می کشید،اما نعش ما را کم از کم دفن نمایید. (با پوزش از مهدی اخوان ثالت)شما نشان بدهید جایی را که حزب ربانی در آن قایم مقام بود ودر آن جا جز خون و مرگ و ویرانی،گلی کاشته شده باشد؟آیا هر روز ربانی را نمی بینید؟ گیلانی را هر روز نمی بینید؟مجددی را هر روز نمی بینید،من می دانم که شما صالح خان و امثال شما هنوز بر دستبوسی آنان افتخار می کنید.آیا شما نمی دانید که این ها چه کرده اند؟ به خوبی می دانید.آیا نمایندگان حزب گلبدین در کنار شما ننشسته اند؟که نشسته اند.ایا قاچاقبران موادمخدر در کنار شما نیستند؟،که هستند.به کدام خواب غفلت فرو رفته اید؟ جوان برومند کشور!؟ دیروز اینها مردم را ترورو کردند،دیروز اینها بن لادن و صد ها عرب دیگر را آوردند بر مردم ما قهرمان ساختند وامروز از شرم و خجلت سر بلند کرده نمی توانند. من خودم پاسپورت افغانی عربی رابه نام اسدالله دیده ام که در صفحه ای از آن نوشته شده است:(نظربه فرمان جناب برهان الدین ربانی رییس جمهور اسلامی افغانستان برایش تابعیت افغانستان داده شد).از کجا معلوم که همان بن لادن نبوده باشد؟.بپرسید از آقای ربانی حتما به یاد دارد. از این ها غرامت بخواهید. چرا نمی خواهید؟اگر ربانی مردم را جسما ترور کرده است،اگر سیاف و مجددی و گیلانی وگلبدین و محمدی و خالص مردم را توسط افراد شان ترور کرده اند،شما اینک به دستور همین ها که مدتی انگونه رقصاندتان و حال بدین گونه می رقصاندتان،ذهن مردم را ترور می کنید.شما ها در برابر مردم یک سان مجرم هستید. آقای صلح خان1 شما را به خدا قسم می دهم که در طول زندگی پارلمانی تان صرف یک بار راست بگویید و به حقیقت متوصل شده بگویید که غرامت جنگ در افغانستان را باید ایران و پاکستان ورباین وسیاف ومجددی و گیلانی و دیگران بپردازندو یا روسیه؟من می دانم شما این حقیقت را هیچ گاه گفته نمی توانید.اگر راستگو هم باشید.زیرا در گفتن این حقیقت شما منافع تان را از دست می دهید. دلم به حال تان می سوزد.
نوشته : برهان الدین « سعیدی » هــفـت وادی عــرفـان « هـفت شهــرعشـق » وادی دراصطلاح ادبیات به « صحرا و بیابان » معنی شده و در عرفان عبارت از « سیروسلوک » سالک ؛ بخاطر وصول معرفت الهی است . علامه محمد سعید « سعید افغانی » در مورد چنین نوشته است : ( شیخ الاسلام خواجه عبدالله انصاری درسالهای اخیر زندگی خویش ، کتب « صد میدان و منازل السائرین » را تحت بررسی مجـدد قرار داد و به تعقیب آن رساله کوچک را نوشت و در آن ده مقام « اراده ، زهــد ، توکـل ، صبر ، حـزن ، خـوف ، رجــا ، شکر، محبت وشـوق » را که منازل اهـــل شرح هستند وسیر به سوی حقیقت است ، توضیح داد وهمچنان این مقامات را به سه مرتبه « آغار عزم سیر ، دخول در غربت و حصول مشاهده جاذبه در طریق فنا و طریق توحید » تقسیم کـرد و چنین گـفت : کسانی که بین « خوف و رجـا » سیر به سوی دوستی و محبت میکند بنام « مـریـد » ، کسانیکه از وادی « تفـرقه » بـیرون شده ، بنام « مـــراد » و دسته سوم بنام « مجــذوبان و دلباختگـان » میباشند . « ۱ » ) . شیخ ابو حامـد فريدالدين محمد « عطار » که بنام « پير معرفت » نیز شهرت داشت ، در کتاب « منطــق الطـیر » خویش ، به هفت وادی « طلب ، عشق ، معرفت ، استغناء ، توحيد ، حيرت و فــنا » اشاره نمود و متعقد است که سالک باید برای وصول آن به نفس مطمئنه برسد ، چنانچه سروده است : گـفت ما را هفت وادی در ره است چون گذشتی هفت وادی درگه است وا نــیامد در جهان زیــن راه کس نیست از فـــرسنگ آن آگــــاه کس چــون نیامـد باز کس زین راه چون چــون دهنـد ت آگـهی ای نا صـبور چـون شدند آنجــا یگه گـــم سربسر کـی خبر بــازت دهـــد از بی خـــبر هست وادی طـلب آغـــاز کــــــــار وادی عشق است از آن پس ، بی کنار پس سیــــم و ادیست آن مـــعرفت پس چـهارم وادی استغـــنی صــفت هست پنجــم وادی تــــوحید پـــــاک پس ششم وادی حیـرت صعب نـاک هفتمــین ، وادی فـــقرست و فـــــنا بعــد از ایــن روی روش نبـــود ترا در کشش افتی ، روش گــــم گرددت گــر بود یک قــطره قـــلزم گرددت ــ مولانا جلال الدین محمد بلخی درمورد سیر و سلوک سالک میگوید : « در هر وادی اين شهر کشف الشهودی عاشقانه نهفته است و سالک با شوق و جذبه فراوان با سری بدون دستار و پايی برهنه به دنبال آن است با چشم دل به جايی می رسد که چشم سر قــادر به ديدن آن نيست و عقل خيره سر قادر به درک آن ، اينجا شهر عشق است و عقل جرئت وارد شدن به آن حريم مقدس را ندارد ... » که چنین سروده است : هفــت شهـــر عشــق راعــطار گشت ــ مــاهنوز انــدر خــم یک کــوچه ایــم ۱ــ طــلب : طلب در لغت به معنی « خواستن ، جستن و طلبیدن » است و در اصطلاح عبارت ازمعرفت خداوند تعالی به دلیل و وجدان میباشد . طلب در اصطلاح صوفیان عبورسالک از لذات نفسانی است تا پـرده پــندار از روی حقیقت براندازد و از کثرت به وحدت رود . در اين مرحله سالك باید با متانت و دلـیری گام بگذارد و اراده قوی و آهنین داشته باشد ، بخاطر اینکه اين وادی وادی پر خطری است فلهذا ! سالك پیوسته بکوشد تا هــدف و مقصود خود را که توصل به حـق و حقیقت « به درگاه الهی » است ، با قبول همه مشکلات و بدون ترس و وحشت ؛ حاصل نماید . چنانچه عطار میگوید : ملــک اینــجا بایــــدت انــداخـــتن ــ ملــک اینجــا بایـــدت در باخـــتـن در مــــیان خــــــونت بایــد آمــــدن ــ وز هــــمه بــــیرونت بــاید آمـــدن چـــون نماند هیچ معلومت به دست ــ دل بـباید پاک کردن از هرچه هست چــون دل تــو پاک گردد از صفات ــ تافــتن گــــیرد ز حضرت نــور ذات ۲ــ عشــق : عشق « دوستی و محبت » را گــویند ، و عشق و محبت ؛ يكی از عــالی ترين و مهمترين احـوال عـارف و از مهمترين مبانی و اصول تصوف بشمار میرود ، بخاطــر اینکه عشق حقیقی ؛ آتشی سوزان، بحری بی پایان ، الفت رحمانی و الهام شوقی است ! چنانچه عطار میگوید : عشق مهم ترین رکن طریقت است و این مقام را تنها انسان کامل که مراتب ترقی و تکامل را پیموده است ، درک مینماید . کس دریـــن وادی بجـــز آتش مــباد ــ وان که آتش نیست عیشش خوش مباد عـــاشق آن باشد که چون آتش بود ــ گـــرم رو و سوزنـــده و سرکش بــود عــاقبت انـدیش نبـــود یــک زمــان ــ درکشد خوش خوش بر آتش صد جهان
زمانیکه سالک در وادی عشق قـدم می گــذارد ، وجودش مالامال از محبت ، شوق و مستی می گــــردد ، در اتش سوزان و تب و تاب آن می سوزد و حظ می برد . چنانچه استاد امین الدین « سعیدی » درمورد چنین نوشته است : ( الهی ! مقصد سفر من رسیدن به دیدار تو است ، به من قوت ده و قلبم را از بد سیرتان به بیــم افگن و انس خـود را وانس بندگـانی که دوستداران و بندگـانی متواضع تو اند در قلبم بیافزا و قلبم را به محبت خویش مشغول بدار . « ۲ » )
ــ خواجه بزرگ عبدالله انصاری « پیر هرات » می فرمايد : « محبت تعلق دل است بين همت و انس ، در بــذل ( برای محبوب ) محبت از نخستين وادی های فنا است . » ــ مــولانا جلال الدین بلخی چنین سروده است :
چــون قلم در عشق سبحانی رسید ــ هــم قلم بشکست و هم کــاغذ درید ــ مولانا ابوالمعانی عبدالقادر بیدل چنین سروده است : دروادی عشق اگر دویدن باشد ــ بر جــاده غیر خــط کشیدن باشد ما و سفری که همچو خط پر کار ــ هــرجا برسی بخـود رسیدن دارد ۳ــ معــرفت : مـعرفت بمعنی « شنا خت ، علــم و دانش » است و در اصطلاح صـوفیان ، علمی است که مسبوق به فکر باشد و قابل شک نباشد معرفت عبارت است شناخت خداوند تعالی است ، چنانچه « هجويری» در « كشف المحجوب » چنین گفته است « معرفت حيات دل بود به حق ، و اعراض سر جز از حـق ، و ارزش هر كس به معرفت بود و هر كه را معرفت نبود بی قيمت بود. نسبت به نفس خود و ذات حقيقت شناخت پيدا می كند و چشم دل و جان وی ، چشم سر و چشم درونی وی باز می شود و بنا به تعبيری در اينجاست كه عارف پاكـــدل چشم جانش به حقايق و رمــوز دستورهای ديــن و هدف انبياء باز می گردد . » شیخ عطار در مورد وادی معرفت چنین سروده است : چــون بتـــابد آفــتاب معـرفت ــ از سپهر ایـــن ره عـــالی صفت هر یکی بینا شود بر قدر خویش ــ بازیابد در حقیقت صــدر خویش سر دراتش هـــمه روشن شــود ــ گلــخن دنیا بر او گلشن شـود مغــز بیند از درون نه پوست او ــ خود نبیند ذره ای جز دوست او ۴ــ استــغنا: استغنا عبارت از « توانگری ، بی نیازی و قــطع علاقه » را گویند . در مـرحله وادی « استغنا » سالك چنان به « حـق تعالی » متكی می گـردد كه از هــمه چــيز و هــمه كس جــز آن خـــداوند مهربان ، بی نياز می گردد و خود را در كوه امن و رجا مستغنی می يابد و از هــمه مــال ، مقام و جــلوه های وسوسه انگيز زندگی به يكباره گی دل و امیدش را قطع میکند . ــ شیخ عــطار مورد وادی معرفت می گــوید : هفـــت دریــــا یــک شَمَر اینـــجا بــــود ــ هفــــت اخـگر یـک شرر اینـــجا بــــود هشت جنــت نــیز اینجا مــرده ای است ــ هفت دوزخ همچون یخ افسرده ای است ــ حافــظ « شیرازی » سروده است : بــیار بـــاده کــه در بـــارگـــاه استــغنا ـــ چه پاسبان و چه سلطان ، چه هوشیار و چه مست ۵ــ توحـــيد: تــوحید عبارت است از وحـدانیت خـداوند ( ج ) که شریک و مثل نــــدارد و صمد ، قـــدیم ، ازلـــی ، ابـــدی ، ظــاهر و با طن است . توحید در لغت حکم است بر اینکه چیزی یکی است و علم داشتن به یکی بودن آن است و در اصطلاح اهل تصوف تجـرید ذات مقدس است ازآن چه در « تصور، فهم ، خیال ، وهم و یا ذهن » اید . زمانیکه عارف به مرحله توحيد ميرسد « چشم دل باز می كند كه جان بيند » در اين حال مشاهده می كند كه در جهان « يكی هست وهيچ نيست جز او » و برهرچه بنگرد فقط آن الله تعالی را می بيند . عطار درمورد توحید چنین سروده است : رویها چـــــون زین بیابان درکنند ـــ جمله سر از یک گــــریبان برکنند گــر بسی بینی عـــدد ، گر اندکـــی ـــ آن یکی باشد درین ره در یکــی چون بسی باشد یک اندر یک مدام ـــ آن یک اندر یک ، یکی باشد تمام
۶ــ حــيرت : حیرت در لغت بمعنی « سرگـردانی ، حیران و متحیر » میباشد و در اصطلاح تصوف امریست که وارد می شود برقـلب عــارف در موقع تامل و حضور و تفکر . در مـــرحله وادی « حیرت » ، در دل سالک « تامــل ، تفـــكر ، حضور، حـيرت و سرگردانی » وارد میشود و او را متحير می سازد و در طــوفان فكرت و معرفت سرگـردان و غــرق می شود .عطار در مورد وادی حیرت چنین سروده است :
مرد حیران چون رسد این جایگاه ـــ در تحیر مـــاند و گـــم کــــرده راه گـــر بــدو گویند"مستی یا نه ای؟ ـــ نیستی گــویی که هستی یا نه ای؟ در میانـــی یا برونــــی از مــیان؟ ـــ بــرکناری یا نهــــانی یا عـــــیان؟ فــانیی یا بــاقیی یا هــــر دویـــی؟ ـــ یا نه ای هردو ، تویی یا نه تویی؟ گــوید : اصلا می ندانـــم چیز من ـــ وان نـــدانـــم هم ندانــم نیز من عـــاشقم امــا نـــــدانـــم بر کیــــم ـــ نـــه مسلمانم نه کــــافر پس چیم لیکــن از عشقــــم نـــدارم آگــهی ـــ هـــم دلــی پر عشق دارم هــم تهــی
۷ــ فـــنا : فنا در اصطلاح ادبیات عبارت از ( فنا شدن ، نیست شدن ، نیستی و زوال ) را گویند و در اصطلاح صـوفیه عبارت از مـر حله اخــیر در ( سیرالی الله ) است ، یعنی سیر برای رسیدن بحق میباشد . فـــنا در اصطلاح تصوف سقوط ا وصاف مــذمومه است از سالک ، که بوسیله کثرت ریاضت حاصل میگردد و ضمنآ فنا عــدم احساس سالک بعالم ملک و ملکوت و استغراق اوست در عظمت رب العزت و مشاهده حــق تعالی ؛ البته اين مرحله ، مرحله نيستی و محو شدن سالك است از خود و بــقای اوست در حــق تعالی .در اين حال خود خواهی وی به همراه همه صفات مذموم و ناپسند نابود می شود و وجودش زنده می گردد به صفات پسنديده و محموده ذات یگــانه و بی نــیاز . متصوفین به این باور هستند که « فنا » پايان راه سيرو سلوک « هفت وادی » و شروع بقاء بالله و يا شروع سير فی الله است . در اين حال سالک چنان غــرق در گاه ذات حـق و حقیقت شده که بــدون خودش ، دیگــران آن مـرحله را دیـده نمی تواند و به ایمان کــامل می رسد . چنانچه شیخ عطار سروده است : بعد از ایـن وادی فقر است و فنا ــ کی بــود اینجا سخن گفتن روا عــین وادی فــراموشی بــــود ــ گنگی و کــری و بیهوشی بـــود ــ کلابازی در کتاب « التعرف » چنین نوشته است : فنآ آن است که بنده از خواهشات و لذائذ و بهره فانی میشود و برای او در چــیزی از آن تقاض ا و خواهشی نمیباشد و حاسه تمــیز را از دست می دهد ، بقای که به تعقیب آن می آید آن است که بنده از آنچه برای او است فانی میشود و به آنچه که برای خداوند سبحانه است باقی بماند ، و گفته است : « بعضی میگویند فنا و بقأ آن است که تمام حرکات بنده موافق حق باشد نه مخالف آن ، فانی از مخالفات بموافقات باشد و فانی از او صاف خود و باقی با وصاف حق شود» البته فنا و بقأ در نزد کلا بازی ، فــنأ از تعظیم ما سوأی الله و بـقا در تعظیم الله است . ــ ابوالقاسم « قشیری » در رابطه به فناء و بقاء چنین گفته است : ( فنا سقوط او صاف مذمومه و بقأ قیام اوصاف محموده است ، یعنی کسیکه در دنیای خود به قلب خود زهد نماید « یعنی ترک دنیا را از روی قلب نماید » برای او گفته میشود که از رغبت و میل خود فنا شده است ووقتی دردنیا ازرغبت خود فناء شود در انابت و رجوع خود بصدق باقی می ماند « پس مثل همچو یک انسانی که قلب او بدون ذکر پروردگارش چیزی باقی نماند کجا است » ؟! ) ــ خواجه عبدالله انصاری از چهار قسم فنا صحبت کرده است : ۱ــ فنا الخلق : آن است که سالک ازهیچکس نترسد و به جز از ذات خداوند تبارک وتعالی ، به احدی دیگری رجا و امید نبرد . ۲ــ فنا الرغبه : سالک در این مرحله به جز از قرب خداوند سبحانه تعالی به هیچ چیز دیگر میل و رغبت نمیکند . ۳ــ فنا الاراده : هیچ آرزوی برای سالک باقی نمی ماند ، بلکه مانند مرده میباشد و هیچ چیزی را تقاضا نمی کند . ۴ــ فنا الافعال : برای سالک توانائی انجام هیچ فعلی باقی نمی ماند ، بلکه او انجام هر فعلی را از پروردگار خود اراده میکند . بقـــا : بقا در اصطلاح ادبیات عبارت از ( زیست ، زندگانی ، پایــداری ، همیشگی و پایندگی ) است و در اصطلاح صوفیه عبارت از مرحله اول در ( سیر فی الله ) میباشد ، که آن رسیدن بمراد و لمس و لذت کمالات قرب است . علامه محمد سعید « سعید افغانی » در مورد چنین نوشته است : « خواجه عبدالله انصاری بقا را به سه درجه « بقای معلوم ، بقای مشهود و بقای حق » تقسیم و توضح نموده است . شیخ عطار چنین سروده است : چونكه گردی فانی مطلق ز خويش ـــ هست مطلق گــردی انـــدر لامكان ــ ابو سعید خراز در مورد « فنا و بقا » چنین گفته است : ( فنا آن است که در سالک همـه مرادات را از بین بـــبرد و بقاء آن است که همه مرادات وی منحصر شود به خواست و مراد حـق . ) ــ شیخ امین علاءالدین نقشبندی، چنین نوشته است : ( معنی فنا و بقأ درنفی و اثبات در کلمه « لااله الاالله » گرفته میشود، زیرا کــلمه « لااله » عبادت هـر موجودی را فـنأ میسازد و کــلمه « الاالله » بقــای عبادت را خاص برای ذات یکتای الله متعال ثابت میگرداند . « ۳ » ) برهان الدین « سعیدی » ـ المان b-saidi@gmx.de ـــ www.said-afghani.org
ماخذ و منابع : ۱ـــ صفحات (۹۳ و ۱۱۰ ) کتاب « شیخ الاسلام عـبدالله الانصاری الهروی » مولف : علامه محمد سعید « سعید افغانی » ۲ــ کتاب « نماز راه ارتباط با خدا ، صفحه ۸۸ » مولف : استاد امین الدین « سعیدی » ۳ــ صفحه« ۲۹۶» کتاب حقیقت تصوف و .. ، مولف : شیخ امین علاالدین نقشبندی . ــ کیمیای سعادت : ابوحامد امام محمد غزالی ــ احیا علوم الدین : ابوحامد امام محمد غزالی ــ معارف الحدیث : علامه محقق منظور نعمانی ــ الفتح الربانی : امام شیخ عبدالقادر گیلانی ــ الاشارات و التنبیهات : علامه محمد سعید « سعید افغانی ». ــ گزیده های از تذکرهّ الاولیاء عطار : ازتورجان اربری ــ تاریخ تمدن اسلام : علامه محمد سعید « سعید افغانی ». ــ رهنمای طریق : محمد صادق المجددی « آقایگل صاحب» ــ مبادی اسلام : علامه محمد سعید « سعید افغانی » ــ عرفان نظری : داکتر سید یحیی یثربی . ــ مختصر از ادبیات عرفانی : داکتر محمد افضل بنوال ــ تصوف و عرفان : داکتر زرین کوب ــ دائره المعارف بزرگ اسلام : داکتر زرین کوب ــ شیخ الاسلام خواجه عبدالله انصاری هروی: علامه محمد سعید « سعید افغانی » ترجمه دری : عزیزالله علی زاده مالستانی. ــ حقیقت تصوف و دیدگاه صوفیه ... : صالح بن فوزان الفوزان ــ مجالس العشاق « تذکره عرفاَّ » : غلام رضا طباطبائی مجد ــ فرهنگ زبان فارسی : داکتر مشهدی مشیری
نگاهی بر تمدید توافقنامه کاهش تسلیحات هستهای روسیه و آمریکا مقدمه
پیش زمینهها
نگاه آمریکا
نگاه روسیه
دلایل رویکرد به مصالحه
نتیجه گیری
|